Vì sao tôi chọn ngồi lại với những điều thường bị đi qua quá nhanh?
Phía sau một quyết định, một cơn giận hay sự mệt mỏi khó gọi tên, thường còn một điều chưa được nhìn thấy.
Có người vẫn làm việc, vẫn chăm lo cho mọi người, vẫn nói mình ổn — nhưng bên trong đã phải gánh quá lâu.
Có những phản ứng từng giúp mình trụ lại. Đến một lúc, chính chúng lại âm thầm quyết định cách mình sống, yêu thương và lựa chọn.
Tôi chọn công việc này để ngồi cùng một người và nhìn vào điều đang vận hành bên dưới — không vội phán, không kéo họ đi nhanh hơn, cũng không quyết định thay họ.
Lựa chọn này không bắt đầu từ một lý thuyết.
TÔI ĐẾN TỪ ĐÂU
Tôi không đến từ lý thuyết.
Tôi lớn lên trong một môi trường mà từ rất sớm, tôi phải học cách trụ lại.
Không phải bằng sự dịu dàng.
Bằng gồng. Bằng kiểm soát. Bằng việc phải chứng minh rằng mình không yếu.
Sau này, tôi phá sản ba lần, hôn nhân tan vỡ. Từ năm 2015, tôi một mình nuôi hai con trai và bắt đầu lại từ đầu.
Tôi đã đi qua nhiều công việc — phục vụ, lái xe, bảo hiểm, trợ lý, kinh doanh, truyền thông. Mỗi công việc đều giúp tôi sống và đi tiếp, nhưng chưa có nơi nào khiến tôi cảm thấy mình có thể ở lại lâu dài.
Coaching không cho tôi một câu trả lời cho mọi thứ. Nó giúp tôi nhận ra điều mình đã làm từ lâu: ngồi lại, nghe kỹ và cùng những người tôi đồng hành nhìn ra điều đang âm thầm kéo họ.
Qua hàng trăm buổi làm việc, tôi dần biết điều gì thật sự có ích, điều gì chỉ nghe hay, và lúc nào cần thêm thời gian thay vì thêm một lời giải thích.
Có lẽ vì chính tôi từng sống bằng cách gồng và tự giữ mọi thứ, tôi nhận ra khá nhanh khi một người vẫn ổn ở bên ngoài nhưng đã phải gánh quá nhiều quá lâu.
Tôi không kể câu chuyện này như một người đã vượt qua tất cả.
Đó chỉ là cách nhìn được hình thành sau nhiều lần phải dừng, nhìn lại và chọn lại.
Essence không sinh ra từ một ý tưởng đẹp.
Essence sinh ra từ những lần gãy đổ.
TÔI LÀ AI HÔM NAY
Kenji Phạm— Huấn luyện viên Tâm lý Chiều sâu, Essence Coach.
Người sáng lập Essence Coaching.
Tôi làm việc tại Sài Gòn, trực tiếp và online.
Năm năm qua, tôi ngồi cùng người lớn khi họ muốn nhìn lại chính mình, và cùng ba mẹ khi họ muốn hiểu con rõ hơn mà không vội dán nhãn.
Coaching là khung nghề tôi dùng. Phần lớn thời gian của tôi không dành để thúc một người tiến lên thật nhanh.
Tôi ngồi cùng họ để đọc lại điều họ đã phải sống, nhận ra điều vẫn đang âm thầm quyết định thay họ, rồi tạo một khoảng đủ An định để họ có thể tự chọn lại.
ICF đến sau, khi tôi cần một khung nghề rõ ràng và một bộ quy tắc từ bên ngoài để tự soi.
Chứng chỉ ICF — International Coaching Federation — không chứng minh rằng tôi hiểu ai sâu hơn. Nó nhắc tôi làm việc có kỷ luật, có trách nhiệm và biết giới hạn của mình.
ĐIỀU TÔI TIN
Tôi không sửa ai.
Tôi tạo khoảng An định.
Tôi không nhìn người mình đang ngồi cùng như một điều cần được khắc phục.
Điều đang kéo họ có thể là một nỗi sợ, một phản xạ tự bảo vệ hoặc một cách sống đã phải giữ quá lâu. Những điều đó từng có lý do để tồn tại.
Khoảng An định không có nghĩa là không còn cảm xúc hay lúc nào cũng bình thản. Đó là khoảng dừng đủ để mình không phản ứng ngay như mọi lần, mà nhìn rõ hơn cùng với những lựa chọn mới không để nhịp cũ lặp lại.
Tôi không chọn thay. Người tôi đang ngồi cùng vẫn quyết định bước tiếp theo.
Tự Do — Trí Tuệ — Kiến Tạo
Đây là ba giá trị tôi tự giữ trong đời sống và trong cách làm việc.
Chúng không yêu cầu ai phải sống theo cùng một khuôn. Với tôi, đó là ba hướng để nhìn lại cách mình đang lựa chọn và sống.
01
Tự Do
Tự Do là khi phản xạ cũ không còn quyết định thay mình trong mọi tình huống.
Có lúc mình bước tiếp. Có lúc mình từ chối. Có lúc mình chọn lại.
02
Trí Tuệ
Trí Tuệ không phải biết thật nhiều.
Đó là khả năng nhìn điều đang xảy ra bên trong mỗi hoàn cảnh — trước khi vội kết luận.
03
Kiến Tạo
Kiến Tạo là đưa điều đã nhận ra vào đời sống thật.
Một cuộc trò chuyện cần có. Một giới hạn cần nói rõ. Một lựa chọn phù hợp hơn với điều mình thật sự muốn sống.
Cách tôi hiện diện
Tôi đọc để hiểu — không để phán.
- 01
Tôi nghe trước khi giải thích.
Tôi quan tâm đến điều đang vận hành bên dưới một lựa chọn, một phản ứng hay một vòng lặp.
Nhưng điều tôi nhìn thấy chỉ là một góc để cùng xem lại, không phải kết luận cuối cùng về một người.
- 02
Tôi không vội biến điều chưa rõ thành một câu trả lời.
Có lúc một người cần nhìn thêm, cảm thêm, hoặc chỉ ở lại với điều đang xảy ra lâu hơn một chút.
- 03
Tôi không dùng kỹ thuật để làm một người trông ổn hơn.
Một người có thể nói chuyện bình tĩnh hơn mà bên trong vẫn đang tự ép mình.
Điều tôi quan tâm không phải họ trông ổn đến đâu, mà là họ có đang nhìn rõ hơn hay không.
NHỮNG ĐIỀU TÔI TỰ GIỮ
Tin cậy không đến từ việc nói mình hiểu.
Nó đến từ những giới hạn mình không bước qua.
Những ranh giới này không làm một cuộc đồng hành lạnh hơn. Chúng giúp cả hai biết mình đang đứng ở đâu.
- 01
Tôi không chẩn đoán.
Coaching không thay thế bác sĩ, chuyên gia tâm lý lâm sàng hoặc chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Khi điều một người đang mang cần đến chuyên môn khác, tôi nói thẳng.
- 02
Tôi không tạo sự phụ thuộc.
Tôi không muốn một người phải cần tôi để tiếp tục hiểu hoặc quyết định đời mình.
Mục tiêu không phải giữ họ ở lại lâu, mà giúp khả năng tự nhìn và tự chọn trở nên vững vàng và An Thịnh.
- 03
Tôi không để AI đóng vai tôi.
AI có thể hỗ trợ vận hành, sắp xếp, ghi lại và đối chiếu.
AI không đồng hành thay tôi, không quyết định thay tôi. Bản gửi đến khách do tôi đọc và viết từ đầu đến cuối.
- 04
Tôi không dán nhãn trẻ em.
Một góc nhìn chỉ nên giúp ba mẹ quan sát con dịu dàng, nhìn con rõ hơn.
Nó không biến con thành một kết luận cố định, một dự báo tương lai hay một vai mà con phải sống theo.
Tôi cũng không lấy chứng chỉ hay danh tiếng làm bằng chứng rằng mình luôn đúng.
Khi đi sai nhịp, tôi quay lại, xin lỗi và chỉnh.
NHỮNG ĐIỀU BẠN CÓ THỂ MUỐN BIẾT
Tôi làm việc với người lớn muốn nhìn lại chính mình, và ba mẹ muốn hiểu con rõ hơn mà không vội dán nhãn.
Mỗi hướng có phạm vi, mức cam kết và bước tiếp riêng.
Tôi có chứng chỉ ICF — International Coaching Federation.
Tôi dùng ICF như một khung kỷ luật nghề nghiệp và bộ quy tắc để tự soi, không như bằng chứng rằng mình hiểu ai sâu hơn.
Không. Coaching không chẩn đoán và không thay thế chuyên gia tâm lý lâm sàng hay bác sĩ.
Khi cần chuyên môn khác, tôi nói thẳng và khuyến nghị người đó tìm sự hỗ trợ phù hợp.
Tôi làm việc tại Sài Gòn, Việt Nam — trực tiếp và online.
AI hỗ trợ những việc phía sau như sắp xếp, ghi lại và đối chiếu thông tin.
AI không đóng vai Kenji, không đồng hành hoặc quyết định thay Kenji. Bản gửi đến khách do Kenji đọc và viết từ đầu đến cuối.
Hai điều để bạn hiểu rõ hơn.
Cách tôi làm việc
Khoảng An định có vai trò gì, một cuộc đồng hành diễn ra ra sao, và Tự Do — Trí Tuệ — Kiến Tạo đi vào công việc như thế nào?
Những điều Essence không hứa
Những giới hạn được nói rõ trước khi bạn đi sâu hơn — về kết quả, chuyên môn và trách nhiệm của mỗi bên.